Cumartesi gecesi tesadüfen TRT Haber’de bir belgesele ratladım. Gitmeden önce sıcağı sıcağına eklemek istedim. Ekranın köşesinde küçücük harflerle “Cennetin İzleri” yazıyordu. Sunucu Şam’daydı. Çok tatlı bir sunuşu vardı.Türkçe seslendirmenin altından İngiliz aksanı duyuluyordu ve bu aksan ilk defa bana tatlı gelmişti.
Belgeseli sonuna kadar büyük bir hayranlıkla izledim. “Ben kendim şahsen” belli başlı İslam sanatı eserlerini,tarzlarını bildiğimi sanırdım. Pehh..
Mısır’daki El-Ezher üniversitesini duymuştum ama ta 972’de Fatımiler tarafından yaptırıldığını ve dünyanın ilk üniversitesi olduğunu bilmezdim. O yılda yapılmış böyle bir mimari eser…
Halife 1.Velid’in çöldeki gözlerden uzak sarayındaki heykeller ve mozaikler… İslam gelenkesel sanatında olmayan suretlerin işlenmesi olayı…İslam’ın Sasanilerden alıp geliştirdiği ve gotik’e armağan ettiği sivri kemerler…
Aradan sonra başlangıcını kaçırmıştım ama bir yerinde şöyle dedi sunucu: “İslam’ın sanata katkısını sorarlarsa buraya gelin ve gündelik kaosun içine girin, Şeyh İbni Müşmegir’in türbesini gösterin. (Duyduğum kadarıyla yazdım ismi.)
Müthiş bir şey! Tam 52 metre boyunda,yerin altında da 10 metrelik kısmı olan müthiş bir kule! Minimalizmin başyapıtı diyen sunucuya hak vermemek imkansız. Google amcama sordum ama bana resim vermedi o yüzden resim yok ama anlatmam da imkansız. Sunucu, Zerdüştlerden gelen bir gelenekle yaptırılmış bu kuleninin hangi döneme ait olduğunu anlatırken “1950’de mi yapılmıştır sizce? 1800lerde ? 17.yy?” diye arka arkaya sordu. “Hayır,1052 yılında yapıldı.”
Kulenin sivri külahında şeyhin kristal tabutta yatmayı vasiyet ettiğini öğrenmek de ilginçti.
Ve İsfahan’daki o güzelim köprü. İşte onun resimlerini buldum. İki katlı olan bu Safevi eserinin alt katında çay-nargile odaları var…Tabii sunucunun aktarmasıyla, başbaşa kalmak isteyenlerin de bu odaları tutabildiğini öğreniyoruz:) O kadar güzel bir yapı ki…
Daha çok şey vardı bu bölümde ama resimler olmadan anlatmaya kalkmak aptallık olur, şimdi yapmaya kalktığım gibi :) Bölüm sonunda (neyse ki ilk bölümmüş) sunucunun adını not edebiliyorum sadece: Waldemar Januszczak.
İnternetten belgeseli ararken bu anlatıcının ünlü bir sanat yazarı olduğunu da öğreniyorum. Anlatışından belliydi diyorum :)
Hakikaten müthiş bir yolculuk.
İşte reklamı:
TRT Haber’de sanat tarihine yapılan büyüleyici bir yolculuk..
Ünlü sanat yazarı Waldemar Januszczak’ın İslam tarihinin dünya çapında hayranlık uyandıran eserlerini keşfetmek için çıktığı yolculuktan görüntüler…
Belgesel, İslam dünyasının camiler ve saraylar arasına gizlenmiş, “Cennet”i arıyor… Ünlü sanat yazarı Waldemar Januszczak, İslam tarihinin dünya çapında hayranlık uyandıran sanat eserlerini keşfetmek için bir yolculuğa çıkıyor…
Bu büyüleyici sanat tarihi araştırmasına yerel tarihçiler ve uzmanlar, dokumacılar, hattatlar, çömlekçiler ve kuyumcular da katkıda bulunuyor.
Özbekistan’da Semerkant, Batı Afrika’da Mali, İran’da İsfahan, Suriye’de Şam ve İstanbul…
Dünyanın en önemli eserleri arasında gösterilen İslam Mimarisi eserlerini anlatan “Cennetin İzleri”nin birinci bölümü, 20 Ağustos Cumartesi 23:00’te TRT Haber’de.(derinmedya sitesinden alıntıdır)